اخبار هنرهای تجسمیاخبار هنری

هفت نگاه از کجا آمد و به کجا می رود؟

نگاهی به تاریخچه‌ی رویداد هنری هفت نگاه، چرایی پیدایش و سرنوشت نامشخص آن

نویسنده: آزاده باقری؛ نگاهی درزمانی به رویداد هنری هفت نگاه

رویداد هنری هفت نگاه نه اکسپو است و نه آرت فر؛ چرا که از همکاری تنها هفت گالری شکل گرفته: «آریا»، «الهه»، «والی»، «گلستان»، «هفت ­ثمر»، «دی» و «ماه مهر». این هفت گالری در سال ۱۳۸۵ هفت نگاه را پایه­ گذاری کردند و بعدها گالری دی به دلیل مسائل شخصی از آن‌ها جدا شد؛ همین طور گالری ماه مهر که خود متعلق به سه گالری والی، آریا و الهه بود، در حال حاضر فعال نیست. موسسان این گالری‌ها جملگی زن هستند اما بنا به گفته‌ی خودشان جنسیت شان در شکل گیری این همکاری نقش پررنگی نداشته و بیشتر دوستی و آشنایی قبلی سبب بوده است.

ایده‌ی شکل‌گیری نخستین هفت نگاه متعلق به زمانی است که در گالری ماه مهر دور‌ه‌ای با عنوان آموزش هنر برای مدیران فرهنگسراهای شهرداری برگزار شد؛ محسن هاشمی مدیر وقت موزه‌ی امام علی به گالری ماه مهر آمد و شد داشت و ایده‌ی برگزاری نمایشگاهی با حضور چند گالری را طرح کرد و قول مساعدت نیز داد؛ در نهایت این هفت گالری برای برگزاری نمایشگاهی در فرهنگسرای نیاوران وقت گرفتند و نخستین هفت نگاه شکل گرفت. اما تجمیع چند گالری در یک نمایشگاه چه مزیتی می‌تواند داشته باشد که یک نمایشگاه گروهی در یک گالری ندارد؟

گرد هم آمدن این هفت گالری در یک نمایشگاه در یک سال دارای چندان اهمیتی نیست. آن چه مهم جلوه می‌کند استمرار این امر است. هفت نگاه در آن زمان توانست با ایجاد یک فضای رپرتوار گونه در ذهن مخاطبان برای خود جایگاهی دست و پا کند و به عنوان رویدادی مستمر در فضای تجسمی ایران شناخته شود. رویدادی که مابین نمایشگاهی در یک گالری و رویدادهایی از قبیل اکسپوها، آرت فرها یا حراج ها، که می‌تواند به صورت داخلی یا بین المللی برگزار شود. چیزی که فضای تجسمی به آن نیاز داشت؛ نه از جهت بی بدیل بودن و کمبود همچنین گردهمایی -که البته بود- بلکه از آن جهت که اهدافش جایی در میانه‌ی دو رویداد ذکر شده قرار می‌گرفت. اهدافی چون رونق‌افزایی به اقتصاد هنر و دعوت اقشار مختلف مردم به خرید آثار هنری.

مکانیسم موجود در هفت نگاه تا حد خوبی توانست این اهداف را محقق کند؛ چراکه آثار ارائه شده طیف وسیعی را چه از لحاظ ابعاد و چه از لحاظ کیفیت، در بر می‌گرفت. این دو عامل به همراه میزانِ شناخته شده بودن هنرمند، از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر قیمت آثار هنری اند. بنابراین خریداران با میزان بودجه های متفاوت می‌توانستند در این رویداد خرید کنند. هم چنین وجود آثاری از هنرمندان سرشناس در هر دوره باعث جلب توجه خریداران و مجموعه داران حرفه‌ای می‌شد که حضورشان این احتمال را متضمن می‌کرد که اثری از هنرمند کمتر نامداری نیز به چشم آید. محل برگزاری رویداد هفت نگاه در فرهنگستان نیاوران بود، این امر از دیگر سازوکارهایی بود که به این رویداد در رسیدن به اهدافش کمک کرد. اتمسفر فرهنگستان با گالری متفاوت است. به همان فراخور مخاطب متفاوتی هم جلب می‌کند. گسترده‌گی نمایشگاه و همجواری آن با فضای سبز عواملی هستند که باعث می‌شود مخاطبی که با محیط غیر معمول گالری بیگانه است -اگر هم بیگانه نیست تمایلی ندارد وقتی از مقابل آن گذر می‌کند، برود داخل (به تازگی که باید زنگ را هم بفشاری!)- حس غربت کمتری داشته باشد و از نمایشگاه دیدن کند. البته چنین مخاطبی قریب به یقین مخاطب اصلی نمایشگاه نیست، اما با این حال می‌توان گفت این نوع متفاوت فضا احتمال حضور خریداران غیرحرفه‌ای هنر را بالا برده بود.

سخنگوی هفت نگاه لیلی گلستان است و طبق آن چه گفته شد یکی از اهداف برگزاری این رویداد را استفاد‌ه‌ی  همه‌ی اقشار جامعه از هنر می‌داند. در این جا کلمه‌ی «استفاده» بیشتر به خرید اشاره دارد همان طور که شعار این رویداد هم «هر خانه ایرانی یک اثر تجسمی» است. پس مخاطبی که خریدار نباشد مخاطب اصلی این رویداد محسوب نمی‌شود. با این اوصاف رویداد هفت نگاه را می‌توان رویدادی تقریباً اقتصادی دانست که نه تنها در آن هنرمندان از طریق فروش آثارشان منتفع می‌شوند بلکه گالری‌ها هم به درآمدی مضاف بر فروش سالیانه‌ی خود می‌رسند. نکته‌ی جالب توجه آن است که طبق گفته‌ی الهه جواهری، موسس گالری الهه، درآمد حاصل از فروش هفت نگاه به طور برابر بین این گالری‌ها تقسیم می‌شود.

هفت نگاه از تاریخ تاسیس خود تا سال ۱۳۹۶ به طور منظم در ده دوره برگزار شده است. اما یازدهمین دوره‌ی این رویداد به دلیل مسائل و مشکلات اقتصادی در سال ۱۳۹۷ برگزار نشد و این روند تا کنون ادامه داشته و هفت نگاه سه سال است که دیگر برگزار نمی شود. البته زمانی که مشکلات اقتصادی در جامعه افزایش پیدا می‌کند، بدیهی است برگزاری این چنین رویدادی که بنا بر آن چه گفته شد هدف اصلی اش کسب درآمد است هیچ توجیهی نداشته باشد و احتمالا نباید به برگزاری مجدد آن امیدوار بود.

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا