معرفی کتاب

کتاب نقره ای تاریخ فشرده عکاسی 

مترجم: کیارنگ علایی

کتاب نقره ای تاریخ فشرده عکاسی

نویسنده: ویلفرد بتس
مترجم: کیارنگ علایی
نشر حرفه هنرمند
قیمت ۴۸۰۰۰ تومان

سخن مترجم:
اگر تاریخ را حرکتی هدفمند در تبدیل پندار انسانی به مفاهیم بدانیم آنگاه باید گفت تاریخ عکاسی سرشار از عناصر غیرقابل انتظاری است که وجد و عطش ما را نسبت به سرنوشت عکاسی در طول دو قرن گذشته بر می انگیزد. در این غایت زمان نگاری، آنچه شرح وقایع عکاسی را جذاب می کند این است که قرار گرفتن در متن علم تاریخ، برایم به مثابه رها شدن با تخته پارهای سبک بر موجی پیدا و پنهان است که هرچه پیش میروی افق های دنیای عکاسی برایت نامحدودتر و وسیع تر می شود، افقی که میترسی اگر چشم از او برگیری کاملا ناپدید شود و مسیر و هدف را پشت هزار توی حواس و ادراک گم کنی. چهار گوشهی تاریخ عکاسی سرشار از بداعتها و کوششهای عاشقانه و مستمر است، در این تاریخ گسستنی وجود ندارد، همه چیز چون کالبدی تراش خورده به هم پیوسته است و تنها گسترشی بی حدود در این خاطره بازی تاریخی برقرار است. لذت این امر که چه شگفتیها و روابطی برای مرئی کردن چیزی به نام «عکس» در گذر زمان ایجاد الشده، قابل شرح نیست و «بهتر آن باشد که سر دلبران، گفته آید در حدیث دیگران». در این حدیث دیگران اماکه اولین بار نیست برگردان می شود، دیدگاههای مختلفی مبتنی برواقعه و با ایده هر یک به شکل مستقلی به این شرح تاریخی جذابیت می بخشند، ولی همه این بررسیها جمله گی یک هدف و رسالت بزرگ را گوشزد می کنند و آن اعتبار بخشیدن به «نگریستن» است؛ جدالی ازلی ابدی با آلزایمر لحظه ها، مکان ها و اشیاء توجه عاشقانه و صبورانه به جزییات؛ شاید عکاسی، همین باشد! و راستی که عجب شیفتگی مقدسی است عکاسی.

در این سالها شاهد انتشار مکرر تاریخ عکاسی از زبان مورخین، عکاسان یا مترجمینی بوده ایم که وجهی از این تاریخ برای شان جذاب بوده است. اگرچه زیبایی های هنر عکاسی و آنچه به تکوین این هنر در عمر نزدیک به دویست ساله اش انجامیده آن قدر زیاد هست که انتشار چندین و چندباره آن، چیزی از لطفش نکاهد و چه بسا درهرنشر، گوشه ای از رویدادهای عکاسی که تاکنون بر آن نوری تابیده نشده و در تاریکی به سر می برده روشن و آشکار گردد، اما به واقع روایت ویلفرد بتس از تاریخ این هنر روایتی بس متفاوت است که می تواند برای کسانی که در آینده قصد مقایسه تطبیقی احوالات تاریخ عکاسی را دارند نیز به کار آید، شرح بتس از تاریخ عکاسی در جنبه های مختلف حاوی ارزش است؛

– نخستین چیزی که این روایت را متمایز می کند قالبی است که بتس برای این کتاب درنظر گرفته است. روایت بتس از تاریخ عکاسی به هیچ عنوان روایتی داستان گونه نیست که خواننده را با ترفندها و تکنیکهای داستان نویسی در متن قرار دهد و به واسطه آن کششی ژرف در دنبال کردن مطالب ایجاد کند، بلکه این شرح نگاری منلی بر جزییات است و از این جهت این کتاب، تاریخی مختصر و گزیده اما دقیق و بسیار پر حوصله است.

– دومین نکته خاص بتس است که در آن ارجاعات کوتاه و فراوان دیده می شود. این ارجاعات کوتاه می تواند برای خواننده علاقه مند به عکاسی سررشته و نقطه الهامی برای مطالعات بیشتر در منابع دیگر باشد، از این بابت این کتاب بیشتر شبیه یک کتاب رجوعی برای بازگشت گاه به گاه است.

– سومین مساله تسلط کم نظیر بتس بر جریان های عکاسی در دو قرن گذشته است. اهتمام او در متن بر این بوده که به جای پررنگ کردن نقش عکاس، به تبیین جریانهای عکاسی و جایگاه رسانه ای این هنر بپردازد، از اتفاقاتی سخن به میان آورد که کمتر به آن پرداخته شده و در این میان سهم فعالیت های هنرمندان هم وطن خویش نیز (آلمان) در آن پررنگ باشد.

– و بالاخره آن که کتاب با دقتی کم نظیر در اتفاقات مهم هر دهه به هایلایت های دقیق بر وقایعی می پردازد که در کتابهای مشابه کمتر از آن گفته شده است.

برگردان این کتاب که در چاپهای اول، دوم و سوم با عنوان “کاغذ و آینه انتشار یافت، با توجه به زبان و لحن خاص بتس و همچنین دشواری های خاص و اجتناب ناپذیری که یک متن فشرده و گزیدهی تاریخی دارد، زمان درازی را به اندازهی چند سال به خود اختصاص داد و از میان روزها و شب های بسیاری از سالهای زندگی ام عبور کرد که حتم دارم شادیها، تلخ کامیها و مرارت های دوران به کلمات این کتاب چسبیده است. ظاهر، هیات و حجم کتاب ممکن است نمایشگر این زمان دراز نباشد، اما وسواس در گزینش عکس های کمتر دیده شده و تهیه نسخه های خوب از آنها به همراه جزییاتی که یک کتاب اشرح نگاری تاریخی به آن نیازمند است، مسیر این برگردان را دشوار نمود و گاهی نیاز به خوانش و تطابق با متن های مشابه در زبان فرانسه نیز بود. در این مجال از همکاری دوستان بزرگوارم شهریار توکلی و مهرداد افسری، مشاوره استاد عزیزم دکتر محمد ستاری و پدر ارجمندم دکتر مهدی علایی، و همکاری خانم نگین ملیح سپاس قلبی دارم.

بخش هایی از کتاب به خاطر دستیابی به ضرباهنگ بهتر و حجم کمتر، کاملا تلخیص شده و نوشتارهای کوتاهی نیز به فراخور نیاز در برخی از فصل های کتاب از سوی من اضافه شده که این افزونه ها در داخل کروشه و به عنوان افزونهی مترجم آمده است.

کیارنگ علایی تابستان ۱۳۹۸

 

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن