گزارش جهانی بازار هنر آرت بازل و یو.بی.اس ۲۰۲۶
گزارش جهانی بازار هنر آرت بازل[1] و بانک خصوصی یو.بی.اس[2]۲۰۲۶، که در ۱۲مارس ۲۰۲۶ به قلم دکتر کلر مک‌اندرو از مؤسسه آرتس اکونومیست[3] انتشار یافت از معتبرترین گزارش‌های سالانه و یکی از مهم‌ترین منابع تحلیلی درباره وضعیت بازار جهانی هنر و آثار عتیقه به شمار می‌رود. دهمین نسخه از این گزارش، عملکرد بازار در سال ۲۰۲۵ را در بخش‌های مختلفی نظیر گالری‌ها و دلالان آثار هنری، حراج‌ها، بازارچه‌های هنری و فروش‌های خصوصی بررسی می‌کند و آن را در بستر نوسانات ژئوپلیتیکی، تغییرات اقتصادی، موانع تجاری، افزایش هزینه‌ها و تحول رفتار خریداران تحلیل می‌کند.
مهم‌ترین یافته‌های گزارش
رشد کلی بازار
ارزش کل بازار جهانی هنر در سال ۲۰۲۵ با رشد ۴ درصدی نسبت به سال قبل، به حدود ۵۹.۶ میلیارد دلار رسید. این رشد، نشان‌دهندهٔ احیای تدریجی و محتاطانهٔ بازار پس از دو سال متوالی کاهش (در پی اوج بازار در سال ۲۰۲۲) است.
با این حال، اندازه بازار همچنان:
- ۹ درصد کمتر از سطح سال ۲۰۲۳
- و ۷ درصد پایین‌تر از سال ۲۰۱۵ است.
با وجود این، بازار در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ به ثبات بیشتری رسید و به‌ویژه در بخش آثار گران‌قیمت، نشانه‌هایی از بازگشت اعتماد مشاهده شد.
عملکرد بخش‌های مختلف بازار
- فروش گالری‌ها و دلالان آثار هنری با رشد ۲ درصدی به ۳۴.۸ میلیارد دلار رسید.
- فروش حراج‌های عمومی با رشد قابل‌توجه ۹ درصدی به ۲۰.۷ میلیارد دلار افزایش یافت؛ رشدی که عمدتاً ناشی از رونق فروش آثار با قیمت بیش از ۱۰ میلیون دلار بود، از جمله عملکرد بسیار موفق حراج‌های ماه نوامبر نیویورک و فروش‌های برجسته آرت بازل پاریس.
- فروش‌های خصوصی گزارش‌شده با کاهش ۵ درصدی (در برخی منابع حدود ۴ درصد) به کمتر از ۴.۲ میلیارد دلار رسید.
- تعداد کل معاملات بازار نیز با رشد ۲ درصدی به حدود ۴۱.۵ میلیون معامله افزایش یافت.
عملکرد بازار در مناطق مختلف جهان
سه بازار اصلی یعنی ایالات متحده، بریتانیا و چین در مجموع ۷۶ درصد از ارزش کل بازار جهانی هنر را به خود اختصاص دادند.
ایالات متحده
- ارزش بازار: ۲۶ میلیارد دلار
- رشد: ۵ درصد
این رشد عمدتاً به لطف عملکرد قدرتمند حراج‌های آثار گران‌قیمت حاصل شد، هرچند بازار همچنان با ابهام‌های ناشی از سیاست‌های تجاری و تعرفه‌ها روبه‌رو بود.
بریتانیا
- ارزش بازار: ۱۰.۵ میلیارد دلار
این کشور نیز رشد مثبتی را تجربه کرد.
چین
- ارزش بازار: ۸.۵ میلیارد دلار
بازار چین پس از فشارهای ناشی از بحران املاک و شرایط اقتصادی، نشانه‌هایی از ثبات را نشان داد.
سایر کشورها
بازار هنر در کشورهای سوئیس، اتریش، فرانسه، اسپانیا و کره جنوبی رشد داشت، در حالی که آلمان، ایتالیا و ژاپن با روندی کندتر مواجه بودند.
تغییرات ساختاری و نکات مثبت بازار
گزارش به چند تحول مهم در ساختار بازار هنر نیز اشاره می‌کند:
- بازارچه‌های هنری (Art Fairs) سهم بیشتری در فروش گالری‌ها پیدا کردند و اکنون ۳۵ درصد از فروش گالری‌ها از طریق این رویدادها انجام می‌شود؛ این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۱ درصد بود.
- فروش آنلاین به ۱۵ درصد از ارزش کل بازار کاهش یافت که نشان‌دهنده بازگشت نسبی خریداران به معاملات حضوری است.
- سهم هنرمندان زن در میان آثار عرضه‌شده توسط گالری‌ها به ۴۵ درصد رسید؛ افزایشی ۴ درصدی نسبت به سال قبل. همچنین گالری‌های بازار اولیه[4] به‌طور میانگین به توازن جنسیتی دست یافته‌اند.
- تعداد گالری‌های تازه‌تأسیس از تعداد گالری‌های تعطیل‌شده بیشتر بود؛ هرچند افزایش هزینه‌های عملیاتی و خروج برخی گالری‌های شناخته‌شده همچنان از چالش‌های بازار محسوب می‌شود.
- میانگین تعداد خریداران هر گالری به ۵۷ نفر رسید که نسبت به سال قبل کاهش نشان می‌دهد. بیشترین افت مربوط به گالری‌های کوچک با گردش مالی کمتر از ۲۵۰ هزار دلار بود.
چشم‌انداز بازار در سال ۲۰۲۶
نگرش فعالان بازار نسبت به آینده به شکل محسوسی بهبود یافته است.
بر اساس این گزارش:
- ۴۳ درصد از گالری‌ها انتظار دارند فروش آن‌ها در سال ۲۰۲۶ افزایش یابد (در حالی که این رقم سال گذشته ۳۳ درصد بود).
- ۳۸ درصد نیز پیش‌بینی می‌کنند وضعیت فروش آن‌ها بدون تغییر باقی بماند.
این خوش‌بینی بطور عمده ناشی از عوامل زیر است:
- عملکرد موفق نمایشگاه‌ها و حراج‌های نیمه دوم سال ۲۰۲۵
- ثبت رکوردهای جدید در بخش آثار بسیار گران‌قیمت
- گسترش علایق مجموعه‌داران به حوزه‌ها و هنرمندان متنوع‌تر
البته گزارش تأکید می‌کند که چالش‌هایی همچون تنش‌های ژئوپلیتیکی، تعرفه‌های تجاری و افزایش هزینه‌ها همچنان پابرجاست و ادامه رشد بازار به عواملی مانند عرضه آثار استثنایی، حفظ روابط بلندمدت با مشتریان و مشارکت فعال در اکوسیستم هنر بستگی خواهد داشت.
جمع‌بندی
گزارش جهانی بازار هنر آرت بازل و UBS در سال ۲۰۲۶ تصویری از بازاری در حال بازتنظیم و بازیابی تدریجی ارائه می‌دهد. رشد بازار بطور عمده به واسطهٔ فعالیت مجموعه‌داران بسیار ثروتمند و معاملات آثار شاخص حاصل شده است، در حالی که بخش‌های میانی و کوچک‌تر بازار نیز در برخی حوزه‌ها انعطاف و پایداری قابل توجهی از خود نشان داده‌اند.
این گزارش همچنین فضای مثبتی برای رویدادهای مهم بهار، از جمله آرت بازل هنگ‌کنگ (۲۷ تا ۲۹ مارس)، ترسیم کرده بودند؛ رویدادی که این توانایی را دارد تا با تکیه بر شتاب بازار منطقه‌ای و موضوعاتی مانند بوم‌شناسی (اکولوژی) و آینده‌نگری (فوتوریسم) از روند بهبود بازار بهره‌مند شود.
گزارش کامل ۲۴۵ صفحه‌ای به‌صورت رایگان از طریق وب‌سایت‌های Art Basel و UBS قابل دانلود است.
[1] Art Basel
[2] UBS
[3] ArtsEconomics
[4] در بازار هنر، گالری‌های بازار اولیه (Primary Galleries) بطور معمول آثاری را به فروش می‌رسانند که برای نخستین بار وارد بازار می‌شوند؛ این گالری‌ها معمولاً آثار هنرمند را بطور مستقیم از خود او دریافت می‌کند و به مجموعه‌داران می‌فروشد. در مقابل، گالری‌های بازار ثانویه آثاری را معامله می‌کنند که پیش‌تر فروخته شده‌اند و دوباره به بازار بازگشته‌اند. گالری‌های بازار اولیه اغلب در معرفی، حمایت و توسعه حرفه هنرمندان نقش دارند، ولی در بازار ثانویه اثر هنری اغلب از طریق مجموعه‌دار قبلی، یک فروشندهٔ آثار هنری یا گاهی حراجی دوباره فروخته می‌شود. در اینجا، فروش لزوماً به هنرمند ارتباطی ندارد.
