گزارشات

نبرد بین داعش و رسانه های اجتماعی(قسمت اول)

وقتی در ژوئن 2014 شبه نظامیان دولت اسلامی (ISIS، ISIL و یا داعش) به شهر موصل عراق سرازیر شدند تنها به مارچ داخل شهر بسنده نکردند بلکه همزمان یک کمپین هشتک توییتر با عنوان #AllEyesonISIS نیز راه اندازی نمودند – یک حمله رعدآسا با استفاده از بازاریابی دیجیتال.

در عرض چند ساعت، تصاویر مربوط به اعمال بربرگونه داعش در سرتاسر جهان عرب پخش و باعث وحشت ساکنین و مدافعان شهر موصل شد. کمپین به کل ساکنین خبر از تصرف قریب الوقوع شهر و فجایع بدنبال آن را می داد. با وجودی که تعداد نیروهای ارتش عراق به نیروهای داعش 15 به 1 بود ولی نیروهایشان به سرعت از هم پاشید و همگی پا به فرار گذاشتند. یعنی یک گروه شبه نظامی که تعداد نفراتش از 2000 تن تجتوز نمی کرد توانست شهری را با جمعیت 5/1 میلیون نفر تصرف کند.

از همان آغاز کار، مطالب موجود در رسانه های اجتماعی تنها به افزایش نیروهای داعش اشاره داشت. همین امر باعث افزایش قدرت و اعتبار شبه نظلمیان داعش در میان سایر گروههای تروریستی و پیشی گرفتن از رقبای جهادی قدیمی تر مانند گروه القاعده شد. در واقع داعش از این شبکه های اجتماعی برای هماهنگی نیروهای نظامی خود و پیروزی میادین نبرد و همچنین اداره قلمرو تحت کنترل خود استفاده می کند.

anonymous10n-4-web

در ماه نوامبر همان سال، کاربران ناشناسی در یوتیوب ویدئویی پخش کردند و اعلام کردند که قصد مقابله با داعش را دارند.

حال داعش از رسانه های اجتماعی برای گسترش میدان نبرد به فراسوی مرزهای خود استفاده می کند. ویدئوی مربوط به اعدام جیمز فولی توسط گروهی از کاربران ساختگی توییتر در کلیه شبکه ها پخش شد و این آغاز کار بود. داعش به جای فراخواندن پیروان خود به خط مقدم مبارزه، از رسانه های اجتماعی برای این کار بهره گرفته و تمامی آنها را در ایالات متحده، اروپا، آفریقا و آسیا به پیوستن به خود دعوت می کند. داعش از پیروان خود برای انجام عملیات تروریستی و خرابکارانه بهره برداری می کند افراد نقاب پوش مسلح که به تئاتر باتاکلان پاریس حمله کردند و یا تشویق یک شهروند آمریکایی و همسرش به قتل عام 14 نفر از همکاران خود در میهمانی آخر هفته در شهر سن برناردینوی کالیفرنیا از جمله این موارد است. در اولین روزهای پیدایش اینترنت، بسیاری از پیشگامان دره سیلیکونی Silicon Valley  گمان می کردند با خلق جهانی که در آن ارتباطات نزدیکتر شده است آنها موفق به ایجاد یک دنیای صلح آمیز نیز شده اند. اما واقعیت چیزی بسیار پیچیده تر از اینها است. بی شک ارتباطات جهانی باعث بوجود آمدن فرصتهای بیشمار برای انسانها شد اما از طرفی باعث پیدایش نسل جدیدی از تهدیدها نیز شد. تنها یک دهه  قبل، حتی تصور اینکه یک شبه نظامی سوری بتواند با یک نوجوان تنها در یک شهر کوچک آمریکا ارتباط دوستی مکاتبه ای برقرار کند غیر ممکن بود. ارتباطات از این دست باعث هشیاری و گوشبزنگی بیشتر FBI، NSA و نیروهای محلی شده است.

با این حال، همانند چیزی که در طبیعت رخ می دهد در جنگ نیز هر عمل یک عکس العمل را به دنبال خود دارد. در طول چند سال گذشته، گروهها و نیروهای جدیدی برای مقابله با جنگ رسانه ای داعش وارد کارزار شده اند. به عنوان مثال، ایالات متحده تعداد زیادی اکانت در شبکه های اجتماعی ایجاد کرده است تا با اطلاعات غلط داعش مقابله نماید در حالی که جاسوسان آمریکا نیز نقشه شبکه های داعش را از طریق مطالبی که خود داعش بصورت آنلاین ارائه می دهد تهیه کرده اند (حتی یکی از حملات هوایی آمریکا به داعش توسط یک جهادی نفوذی هدایت شد). به غیر از دولت، شرکتهای رسانه های اجتماعی نیز به منظور پاک کردن حسابهای تروریستی، سیستم ها و شرایط خدمات رسانی خود را بازبینی کردند از جمله ممنوعیت اخیر کلیه تهدیدهای غیر مستقیم در توییتر. هکرها و فعالان مستقل نیز نقش عمده ای در این پروسه دارند. بسیاری از کسانی که به گروه هک ناشناس ارتباط دارند اقدام به گشت زنی در نقاط تیره تر اینترنت زده و مطالب منتشر شده متعلق به داعش را ردیابی می کنند. حتی برخی از آنها روز 11 سپتامبر را روز جستجوی داعش نامگذاری کرده رویدادی که در آن این گروه را به باد تمسخر گرفته اند.

تا بدین لحظه تنها یک نکته روشن در این مبارزه وجود داشته است. چیزی که گروه داعش امروزه به آن رسیده – یعنی همین روش جدید و عجیب و غریب و البته اثرگذار جنگ – چندان هم تازگی نداشته و بار اولی نیست که از آن استفاده می شود. اما داعش اولین گروهی است که از سه عنصر رسانه های اجتماعی، ترور و جنگ به شکلی کارآمد استفاده می کند ولی بطور حتم آخرین نخواهد بود.

استفاده داعش از رسانه اجتماعی به عنوان سلاح نبرد

کمپین رسانه های اجتماعی متعلق به دولت اسلامی به جای استفاده از یک طرح جامع متمرکز و یا تنها یک فرد در رأس امور به صورت شبکه ای عمل می کند که خود نشان دهنده ماهیت شبکه ای فضای موجود است. هسته اصلی ارتش داعش را کهنه سربازان شورشی عراق تشکیل می دهد که از حمله سال 2003 ایالات متحده به عراق به جا مانده اند. این افراد بواسطه مهارت بالای خود در زمینه شبکه های اجتماعی و توسط نسل جدیدی از نیروهای هزاره به داعش ملحق شدند. متوسط سن مبارزان خارجی که برای پیوستن به داعش مسیر طولانی زا پیموده اند 24 سال است این نشان می دهد این افراد از کودکی با ابزاری همچون فیسبوک، توییتر و اینستاگرام بزرگ شده و در آن مهارت دارند. در ارتباط با جهاد جهانی، این ترکیب بسیار خطرناک خواهد بود.

ارعاب

فیلم های طراحی شده  

در ابتدا داعش بخاطر فیلمهایی از صحنه اعدام گروگانهای خارجی مشهور شده بود. برخلاف ویدئوهای تولید شده توسط سایر گروههای جهادی، فیلمهای داعش معمولا شامل یک متن، فیلمبرداری از زوایای مختلف با دوربینهای پیشرفته و حتی یک مقدمه گرافیکی برای تنظیم صحنه بود.

اعدام دسته جمعی

به منظور ایجاد ترس و وحشت و تضعیف روحیه نیروهای مخالف در میدان نبرد، داعش بطور منظم ویدئوهایی از اعدام گروه بزرگی از زندانیان محلی ضبط و پخش می کند. این ویدئوها طوری طراحی شده اند که همچون به سرعت در میان مردم پخش شود: بواسطه استفاده از روشهای غیر معمول برای کشتن زندانیان طوزاندن، غرق کردن و حتی حلقه های مواد منفجره که به گردن قربانیان بسته می شود.

هماهنگی

تالار گفتمان مدنی

شبه نظامیان داعش با ورود به تالارهای گفتمان مجازی رمزگذاری شده به بحث و بررسی بسیاری از جنبه های مدیریت و عملیات مدنی می پردازند.

پیامهای امن

در قلمرو تحت کنترل داعش، مکالمات روزانه افراد از طریق اسکایپ، Silent Circle، تلگرام و واتساپ انجام می شود. گاهی اوقات ارتباطات امن در میدان نبرد از طریق سیستم عامل پیامهای رمزگذاری شده مانند Kik انجام می شود.

هواپیماهای بدون سرنشین در میدان نبرد

مبارزان داعش از هواپیماهای بدون سرنشین کوچک متصل به وب استفاده می کنند که بر روی میدان نبرد به پرواز درمی آید و از منطقه عکسبرداری و فیلمبرداری می کند. داعش از این تصاویر و فیلمها برای عملیات شناسایی و همچنین تبلیغات در رسانه های اجتماعی بهره می گیرد.

اطمینان مجدد

فیلمهای مستند

داعش از یک روزنامه نگار غربی ه به اسارت آنها درآمده بود استفاده کرده و یکسری گزارش تحقیقی مصور را به روی صحنه برد. در راستای جذب نیروهای غربی بیشتر، تمامی فیلمها به زبان انگلیسی تهیه شد و سعی بر آن شده بود تا تصویری جذاب از سبک زندگی حکومت اسلامی را به همگان نشان دهند.

بیانیه های مطبوعاتی

همانند سایر دول و یا شرکتهای تجاری، دولت اسلامی نیز بطور منظم بیانیه هایی را از طریق شبکه های اجتماعی به اطلاع عموم می رساند که ظاهر نرمال و عادی دارند: مثلا در یکی از آنها اطلاعیه مربوط به افتتاح یک بیمارستان کودکان ارائه شده اشت.

 

اطلاع رسانی در مورد خلافت از طریق اینستاگرام

بسیاری از اکانتهای داعش در شبکه های اجتماعی برای برجسته کردن وجه روشنتر زندگی در این گروه و نشان دادن آن بصورت آنلاین ساخته شده اند. عجیب ترین آن شاید تصویر گربه های جهاد باشد که در آن مبارزان داعش تصاویری از گربه ها و اسلحه های خود به نمایش گذاشته اند.

 cat-with-grenade

استخدام

مجلات آنلاین

دابق یک مجله انگلیسی زبان است که هر ماه بصورت آنلاین منتشر می شود و ارزش تولید آن از بسیاری از مجلات غربی بالاتر است. از جمله مطالب مندرج در این نشریه عبارتند از مسائل سیاسی، ایمان، جهاد و ساخت بمب. حتی مغز متفکر حمله تروریستی به پاریس در نوامبر سال 2015 پیش از آن در یک مصاحبه ویدئویی سافت بال شرکت کرده بود در این ویدئو وی درباره اینکه چگونه می تواند به عنوان یک جهادی شناخته شده در سرتاسر اروپا سفر کند صحبت کرده است.

سربازگیری هدفمند

شبه نظامیان داعش با استفاده از پیامهای دلسوزانه اقدام به جذب افراد آسیب پذیر و ضعیف می کنند و از طریق خدمات پیام رسانی امن با آنها در تعامل هستند. گاهش اوقات افراد استخدام کننده هدایایی را (و گاهی بلیط هواپیما) به اهداف خود می فرستند (افراد جذب شده). اگر فرد چذب شده قادر به سفر به مناطق تحت تسلط داعش نباشد به انجام عملیات تروریستی در شهر محل سکونت خود ترغیب می شوند.

جلسات پرسش و پاسخ

مبارزان داعش از طریق تالار گفتمان Last.fm و یا بردهای پرسش و پاسخ جلساتی را برای متقاضیان بالقوه خود برگزار کرده و در آن صراحتا در مورد فراز و نشیب های شغل خود بحث و تبادل نظر می کنند.

 

برچسب ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن